วิศวกรรมเหมืองแร่ จุฬาฯ

Mining Engineering

ถามวิศวะ: วิศวกรรมเหมืองแร่ จุฬาฯ

เกี่ยวกับชื่อสาขาวิชา วิศวกรรมเหมืองแร่ หรือ ทรัพยากรธรณี?

วิศวกรรมเหมืองแร่เมื่อทุกคนได้ยินก็อาจจะนึกเพียงแค่เป็นแร่อย่างเดียว แต่ทรัพยากรอื่นๆ ก็เป็นทรัพยากรแร่เช่นกัน จึงได้เปลี่ยนชื่อสาขาเป็นวิศวกรรมทรัพยากรธรณีเพื่อให้ครอบคลุมทรัพยากรที่อยู่ใต้ดินมากขึ้น (ทั้งแร่ น้ำบาดาล เกลือ ทองคำ เป็นต้น)

สาขาย่อยของวิศวกรรมเหมืองแร่ (ทรัพยากรธรณี)?

มี 2 กลุ่มหลักๆ คือกลุ่มเหมืองแร่และการแต่งแร่ (โดยการนำแร่ที่ขุดขึ้นมาทำให้บริสุทธิ์มากขึ้น) ถ้าเทียบกับสาขาอื่นๆ แล้ว วิศวกรรมเหมืองแร่จะคล้ายกับวิศวกรรมปิโตรเลียม ส่วนวิศวกรรมแต่งแร่คล้ายกับปิโตรเคมี ซึ่งทางแต่งแร่ จะเรียนไปทางเคมี คนที่ชอบเรียนเคมีชอบทำงานในเมืองมักจะเลือกสายแต่งแร่ คนที่ชอบลุยๆ หน่อยก็ทำงานเหมืองแร่

วิธีการเข้าภาควิชา?

มีรับตรงและ admission เข้ามาตั้งแต่ปี 1 แยกรหัสจากวิศวกรรมทั่วไปเลย เมื่อเข้ามาเรียนแล้วไม่สามารถขอเปลี่ยนย้ายสาขาทีหลังได้

หลังเรียนจบ?

หลายคนเรียนต่อ ก็มีทั้งในและต่างประเทศ หรือเปลี่ยนสายไปเลย บางคนครอบครัวทำงานเกี่ยวกับโยธาก็สามารถวางแผนเลือกวิชาโยธาเรียนเป็นวิชา Approve เรียนอีก 1 ปี ได้รับปริญญาตรีของโยธาได้เช่นกัน

ความแตกต่างระหว่างวิศวกรรมเหมืองแร่และวิศวกรรมปิโตรเลียม?

เริ่มต้นเป็นภาควิศวกรรมเหมืองแร่มาถึงตอนนี้ก็ประมาณ 70 กว่าปี ในภายหลังมีการขุดพบก๊าซธรรมชาติจึงมีความจำเป็นในการผลิตวิศวกรปิโตรเลียมขึ้นมาในประเทศไทย ซึ่งทางภาควิชาได้มีผู้เชี่ยวชาญทางด้านทรัพยากรธรณีอยู่แล้วก็ได้ต่อยอดความรู้ขึ้นอีกเล็กน้อย จึงได้เปิดภาควิชาวิศวกรรมปิโตรเลียมขึ้นมา
ถ้าพิจารณาถึงปิโตรเลียมและแร่ ต่างก็เป็นทรัพยากรที่อยู่ใต้ดิน เป็นทรัยากรธรณีเหมือนกัน เพราะฉะนั้นจะใช้เทคโนโลยีที่ใกล้เคียงกัน หลักการคล้ายๆ กัน ต่างกันตรงที่ทรัพยากรแร่เป็นของแข็ง ส่วนปิโตรเลียมเป็นของเหลวและก๊าซ ด้าน Application ก็จะต่างกันเล็กน้อย แต่อย่างไรก็ยังคงใช้หลักการทางธรณีวิศวกรรมเหมือนกัน

การทำงานในภาคเอกชน?

กลุ่มบริษัทปูน โรงไฟฟ้าถ่านหินแม่เมาะ เป็นหลัก ในปัจจุบันก็มีการทำเหมืองในเมืองจากการสกัดจากขยะต่างๆ

การทำงานในภาครัฐ?

กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (http://www.dpim.go.th/)

ต้องทำงานในเหมืองอย่างเดียวหรือเปล่า?

ไม่จำเป็น เพราะว่าเราสามารถทำงานโดยใช้แค่คอมพิวเตอร์ได้ เช่น วิเคราะห์ว่าเหมืองจะต้องระเบิดยังไง จะต้องตัดหน้าเหมืองยังไง ต้องมีทิศทางที่เหมาะสมยังไง เป็นต้น ก็เลือกทำตามความถนัดของเรา

ภาพรวมของการทำเหมือง

เริ่มตั้งแต่การทำเหมือง พอได้แร่แล้วก็มีการแต่ง ทำให้บริสุทธิ์ และทำให้เป็น Product ซึ่งการทำเหมืองจะทำเฉพาะตอนสำรวจขุดเจาะ คล้ายๆ กับปิโตรเลียมที่ไปอยู่ในอ่าวไทยตอนช่วงสำรวจขุดเจาะ พอเจาะขึ้นมาแล้วเป็นของภาคเคมีที่จะนำไปกลั่นแยกต่อไป

โอกาสของนิสิตในภาค?

ไปฝึกงานที่ญี่ปุ่นก็จะได้ต่อปริญญาโทและเอกที่ญี่ปุ่น, ทำเหมืองบ้านปูที่อินโดนีเซีย, เรียนวิชาของวิศวกรรมโยธาเพื่อได้ปริญญาอีก 1 ใบ, เรียนต่อปริญญาโทที่ภาควิชา

แนวโน้มของเหมืองแร่ในอนาคต?

สำหรับในไทยการทำเหมืองเริ่มน้อยลงแต่ต่างประเทศมีมาก หากอยากทำงานในต่างประเทศเกี่ยวกับเหมืองแร่ มีงานรองรับแน่นอน นอกจากนี้ในปัจจุบันได้มีการตระหนักถึงสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้นจึงได้มีการนำของเสียอิเล็กทรอนิกส์ มาสกัดแร่ที่มีมูลค่าออกมาใช้ประโยชน์ใหม่ (Resource Recovery and Recycling)